Evde stoma-ostomi pansuman uygulamaları için bilmeniz gereken her şey | evde stoma bakımı nasıl yapılır

Stoma | Ostomi Bakımı

Stoma, atıkların (idrar veya dışkı) vücuttan atılmasını sağlamak için karın bölgesinde cerrahi olarak oluşturulan bir açıklıktır. Komplikasyonları önlemek ve yaşam kalitesini korumak için evde doğru stoma bakımı çok önemlidir.

Stoma Çeşitleri

Kolostomi

• Kalın bağırsaktan (kolon) oluşur.

• Çıktı: Şekilli veya yarı şekilli dışkı.

• Geçici veya kalıcı olabilir.

İleostomi

• İnce bağırsaktan (i oluşur.

• Çıktı: Sıvı veya yarı sıvı dışkı.

• Genellikle kolostomiden daha aktif bir işlemdir.

Ürostomi

• İnce bağırsağın bir parçasını kullanarak idrarın yönünü değiştirmek için tasarlanmıştır.

• Çıktı: Sürekli idrar akışı.

GENEL YÖNERGELER

1. Günlük Bakım Rutini

• Stomayı ve çevresindeki cildi ılık su ve yumuşak bir bezle temizleyin.

• Kolostomi hastaları kolostomi irrigasyonu hakkında bilgi alabilirler; eğer uygunlarsa bunu düzenli olarak rutin bir işlem olarak yapabilirler.

• Yağ, parfüm veya losyon içeren sabunlardan kaçının; bunlar protezin yapışmasını etkileyebilir.

• Yeni bir poşet veya yapışkan bant uygulamadan önce cildinizi nazikçe kurulayın.

• Kabızlığı/susuzluğu önlemek için diyetinizde yeterli lif ve sıvı tüketin.

2. Cihazın Değiştirilmesi

• Poşeti 3-7 günde bir, sızdırırsa veya koku yaparsa daha erken değiştirin.

• En iyi sonuç için sabahları, yemek yemeden veya içecek tüketmeden önce yapılması önerilir (stoma aktivitesi daha az olur).

• Stoma boyutunu düzenli olarak ölçtüğünüzden emin olun; zamanla değişebilir.

• Yapışkan bandın açıklığını, stoma çevresine tam oturacak şekilde kesin (stomadan 2 mm daha büyük).

3. Poşetin Boşaltılması

• Sızıntıyı önlemek için kabın 1/3 ila 1/2'si dolduğunda boşaltın.

• Tuvaletin başına oturun veya ayakta durun; poşetin altındaki açıklığı açın ve yavaşça boşaltın.

• Deliği kapatmadan önce tuvalet kağıdıyla temizleyin.

✅ Stoma Bakımı

• Stoma çevresini temiz ve kuru tutun.

• Ciltte tahriş, kızarıklık veya döküntü olup olmadığını kontrol edin.

• Acı verici bir çıkarma işleminden kaçınmak için, silikon tabakanın altındaki vücut kıllarını kısaltın.

• Cildiniz hassas veya tahriş olmuşsa stoma tozu veya bariyer halkaları kullanın.

• Özellikle ileostomi ameliyatı geçirdiyseniz, susuz kalmamak için bol su içerek vücudunuzun susuz kalmasını önleyin.

• Dengeli beslenin; ameliyat sonrası yiyecekleri yavaş yavaş tekrar tüketmeye başlayın.

❌ Stoma Bakımında Yapılmaması Gerekenler

• Stoma üzerinde veya çevresinde alkol veya sert kimyasallar kullanmayın.

• Cihazı birden çekip çıkarmayın; cilt hasarını önlemek için nazikçe çıkarın.

• Cihazı birden çekip çıkarmayın; cilt hasarını önlemek için nazikçe çıkarın.

• Üzerinde "tuvalete atılabilir" etiketi bulunmayan hiçbir stoma bakım ürününü tuvalete atmayın.

• Sıkı kemerler veya stoma bölgesine baskı yapan kıyafetler giymeyin.

İlgili Uzmanı Ne Zaman Aramalısınız?

• Stomadan sürekli kanama.

• 4-6 saatten fazla süreyle dışkı çıkışı olmaması (özellikle ileostomi).

• Şiddetli veya sürekli cilt tahrişi.

• Stoma boyutunda, şeklinde veya renginde değişiklik (örneğin, mor, siyah).

• Fıtık veya organ sarkması belirtileri.

KOLOSTOMİ SULAMA: AÇIK VE ANLAMLI BİR KILAVUZ

Kolostomi irrigasyonu, kolonun su kullanılarak kolostomi stoması yoluyla temizlenmesi işlemidir . Bağırsak hareketlerini düzenlemeye yardımcı olur ve genellikle irrigasyonlar arasında torba takma ihtiyacını ortadan kaldırır. Bu işlem, kolostomi cerrahi olarak yapıldıktan yaklaşık 6 ila 8 hafta sonra başlatılabilir. Ancak, bu işlem öncesinde sağlık uzmanınızdan uygun eğitim almanız gerekmektedir.

Kolostomi irrigasyonunu kimler yapabilir?

Sulama herkes için uygun değildir . Esas olarak şu özelliklere sahip kişiler için uygundur:

• İnen kolostomi veya sigmoid kolostomi (kolonun sol tarafı)

• düzenli bağırsak hareketi

• kalıcı kolostomi

• İyi görme yeteneği, hareket kabiliyeti ve el becerisi (veya bakıcı desteği)

• Bir stoma hemşiresi veya doktor tarafından onaylanmıştır.

Uygun değil

• İleostomiler veya yükselen kolostomiler

• Sık sık ishal olan, irritabl bağırsak sendromu (IBS) veya Crohn hastalığı olan kişiler

• Bilişsel veya fiziksel engelleri nedeniyle bu sürecin güvenli olmadığı kişiler

Kolostomi Sulama Ekipmanları

İhtiyacınız Olanlar:

• Hortum ve koni içeren sulama torbası veya kabı

• Sulama kılıfı (uzun, boşaltılabilir torba)

• Su (ılık, vücut sıcaklığı yaklaşık 37°C )

• boru kelepçesi

• Stoma kapağı veya bandı (sulama işleminden sonra kullanılır)

• Sulama torbasını omuz hizasında asmak için kanca

Sulama Ne Zaman ve Ne Sıklıkta Yapılmalı?

• Genellikle her gün aynı saatte, 24 saatte bir.

• En iyi sonuç için yemeklerden sonra veya bağırsakların doğal olarak aktif olduğu zamanlarda yapılması önerilir.

• Rahatlayabileceğiniz ve kimsenin sizi rahatsız etmeyeceği bir zaman seçin; işlem 30 ila 60 dakika sürer.

Kolostomi Sulama: Adım Adım Teknik

1. Gerekli Malzemeleri Toplayın

• Ellerinizi yıkayın.

• Sulama ekipmanını monte edin ve torbayı 500-1000 ml ılık suyla doldurun.

2. Kurulum

• Otururken sulama torbasını omuz hizasında asın.

• Tuvaletin üzerine veya yakınına oturun ya da yakınına bir leğen koyun.

• Sulama hortumunu stoma bölgesine takın.

3. Hortumu Hazırlayın

• Havanın çıkması için tüpten biraz su geçirin, ardından tüpü kelepçeleyin.

4. Koniyi yerleştirin.

• Koninin ucunu su bazlı bir yağlayıcı ile yağlayın.

• Oturur pozisyonda ve rahat bir şekilde, aleti yavaşça stoma içine (yaklaşık 2-3 inç kadar) yerleştirin.

5. Suyu Isıtın

• Suyun 5-10 dakika içinde yavaşça akmasına izin vermek için kelepçeyi gevşetin.

• Kramplar oluşursa, su akışını yavaşlatın veya durdurun.

6. Geri Dönüşü Bekleyin

• Koniyi çıkarın ve dışkı ile suyun sulama borusuna akmasını sağlayın.

• Bu işlem 15-45 dakika sürebilir.

• Gerektiğinde karın bölgesine nazikçe masaj yapın.

7. Temizlik

• Torbayı çıkarın, bölgeyi temizleyin ve cildi kurulayın.

• Tam bir torbaya ihtiyacınız yoksa stoma kapağı veya küçük bir yama uygulayın.

• Yalnızca temiz, ılık su kullanın; asla sıcak veya soğuk su kullanmayın

• En iyi sonuçlar için her gün aynı saatte yapın.

• Rahat kalmaya çalışın; kitap okuyun, müzik dinleyin veya derin nefes alın.

• Eğer bu işe yeni başladıysanız, zaman, ses seviyesi ve yanıt gibi şeyleri kaydedin.

• Herhangi bir değişiklik fark ederseniz, stoma hemşirenize düzenli olarak danışın.

❌ Yapılmaması Gerekenler

• Koniyi stoma içine zorla sokmayın, nazik olun.

• İshal, kramp, ateşiniz varsa veya kendinizi iyi hissetmiyorsanız sulama yapmayın.

• Sulama suyuna sabun, antiseptik veya katkı maddesi kullanmayın.

• Vücudunuz rutine alıştıktan sonra aniden bırakmayın; bu düzensizliğe neden olabilir.

• Suyu veya kirlenmiş ekipmanı tekrar kullanmayın.

Alınması Gereken Önlemler ve Ne Zaman Yardım İstenmeli

• Sulama işlemi sırasında hafif kramplar normaldir ancak geçecektir.

• Ağrı hissederseniz, hemen durun.

Şunlara dikkat edin:

• Sulama dönüşünde kan

• sürekli mide bulantısı veya kramp

• Su/dışkı geri gelmedi.

• Stoma renginde, boyutunda veya salgısında değişiklikler

• Cilt tahrişi veya stoma kanaması

Bu belirtilerden herhangi birini yaşarsanız ilgili uzmanınızla iletişime geçin.

Alınması Gereken Önlemler ve Ne Zaman Yardım İstenmeli

• Vücudunuzun sulama işlemine alışması için birkaç hafta süre tanıyın.

• Bazı kişiler düzenli bağırsak kontrolü sağlarlar ve sonrasında sadece stoma kapağı kullanırlar.

• Bol su içerek vücudunuzun su ihtiyacını karşılayın, dengeli beslenin ve düzenli fiziksel aktivite yapın.

Ostomi uygulamalarında geçirenlerin en sık karşılaştığı sorunlardan biri cilt tahrişidir. Rahatsız edici ve çoğu zaman kaşıntılı veya ağrılı olsa da, önlenebilir ve yönetilebilir bir durumdur. Cildinizin yapıştırıcılar, aşınma ve çeşitli kimyasallardan dolayı stres altında olduğunu hatırlamak gerekir.

Daha fazla bilgi ve tavsiye için buraya tıklayarak iletişime geçin. Sorularınız için ekibimiz burada. Belirli bir konuda açıklığa veya rehberliğe ihtiyacınız varsa, bizimle iletişime geçmek kolaydır. Size yardımcı olmaya hazırız..!