Varis Hastaları Nasıl Beslenmeli? Varislere İyi Gelen ve Kaçınılması Gereken Yiyecekler

Varisleriniz Varsa Beslenme Neden Bu Kadar Önemlidir?

Varisli damarlar, toplumda oldukça yaygın görülen kronik dolaşım problemlerinden biridir. Özellikle uzun süre ayakta çalışan kişilerde, ileri yaşlarda, hamilelik döneminde ve genetik yatkınlığı bulunan bireylerde daha sık ortaya çıkar. Birçok kişi varis oluşumunun yalnızca estetik bir problem olduğunu düşünse de gerçek bundan çok daha farklıdır.

Varisler zamanla bacaklarda ağrı, ağırlık hissi, şişlik, gece krampları, yanma, kaşıntı ve hatta ileri evrelerde venöz ülser adı verilen kronik yaralara neden olabilir. Bu nedenle yalnızca görüntüyü düzeltmeye odaklanmak yerine damar sağlığını korumaya yönelik yaşam tarzı değişiklikleri yapmak gerekir.

Pek çok hasta şu soruyu sorar:

“Beslenme düzenimi değiştirirsem varislerim geçer mi?”

Bu sorunun cevabı net olarak hayırdır. Çünkü varisler, toplardamar kapakçıklarının bozulması sonucu oluşur ve hiçbir besin hasar görmüş damar kapakçıklarını onaramaz. Ancak doğru beslenme;

• Bacak şişmesini azaltabilir,

• Dolaşımı destekleyebilir,

• İnflamasyonu azaltabilir,

• Kabızlığı önleyebilir,

• Fazla kiloların kontrolüne yardımcı olabilir,

• Varis belirtilerinin hafiflemesine katkı sağlayabilir.
  
  

Dolayısıyla beslenme, varis tedavisinin yerine geçmez ancak tedaviyi destekleyen en önemli yaşam tarzı uygulamalarından biridir.

Varis Hastalarında Beslenmenin Damar Sağlığına Etkisi

Toplardamarlar, kirli kanı bacaklardan kalbe geri taşımakla görevlidir. Bu görev sırasında damar içindeki küçük kapakçıklar kanın geriye kaçmasını önler.

Kapakçıklar bozulduğunda ise kan aşağı doğru geri kaçmaya başlar. Bu duruma venöz reflü veya kronik venöz yetmezlik denir.

Kanın bacaklarda birikmesi şu sorunlara yol açabilir:

• Bacaklarda dolgunluk hissi

• Gün sonunda şişlik

• Ayak bileği ödemi

• Ağrı ve yorgunluk

• Cilt renginde koyulaşma

• Kaşıntı

• Damarların belirginleşmesi
  
  

Doğru beslenme bu belirtilerin şiddetini azaltabilir ve günlük yaşam kalitesini artırabilir.

Varislere İyi Gelen Besinler Nelerdir?

1. Lif Açısından Zengin Besinler

Varis hastalarının beslenmesinde lifli gıdalar özel bir yere sahiptir.

Kabızlık sırasında tuvalette ıkınmak karın içi basıncı artırır. Bu durum toplardamarlardaki basıncı yükselterek varis belirtilerini kötüleştirebilir.

Lif açısından zengin besinler:

• Yulaf

• Tam buğday ürünleri

• Çavdar ekmeği

• Kinoa

• Bulgur

• Mercimek

• Nohut

• Kuru fasulye

• Brokoli

• Havuç

• Ispanak

• Enginar
  
  

Günde en az 25-35 gram lif tüketmek bağırsak sağlığını destekler ve toplardamarlar üzerindeki baskıyı azaltabilir.

2. Flavonoid İçeriği Yüksek Meyve ve Sebzeler

Flavonoidler damar duvarlarının korunmasına yardımcı olan doğal bitkisel bileşiklerdir.

Araştırmalar flavonoid yönünden zengin beslenmenin damar fonksiyonlarını destekleyebileceğini göstermektedir.

Özellikle şu besinler önerilir:

• Yaban mersini

• Ahududu

• Böğürtlen

• Çilek

• Portakal

• Mandalina

• Greyfurt

• Nar

• Elma

• Armut

• Kırmızı üzüm

• Mor lahana
  
  

Bu besinler aynı zamanda güçlü antioksidanlar içerir.

3. C Vitamini İçeren Gıdalar

Kolajen, damar duvarlarının güçlü kalmasını sağlayan temel proteinlerden biridir.

C vitamini kolajen üretiminde önemli rol oynar.

C vitamini bakımından zengin besinler:

• Portakal

• Limon

• Mandalina

• Kivi

• Çilek

• Kırmızı biber

• Brokoli

• Maydanoz
  
  

Yeterli C vitamini almak damar yapısının korunmasına katkı sağlayabilir.

4. Potasyumdan Zengin Besinler

Potasyum vücuttaki sıvı dengesini düzenler.

Yüksek sodyum tüketimi nedeniyle oluşan ödemin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Potasyum kaynakları:

• Muz

• Avokado

• Tatlı patates

• Ispanak

• Kabak

• Kuru fasulye

• Mercimek

• Yoğurt
  
  

Ayak bileği şişliği yaşayan kişiler için potasyum açısından zengin besinler oldukça faydalı olabilir.

5. Omega-3 Yağ Asitleri

Omega-3 yağ asitleri antiinflamatuar özellikleriyle bilinir.

Damar sağlığını destekleyen en önemli yağ kaynaklarından biridir.

Omega-3 içeren besinler:

• Somon

• Sardalya

• Uskumru

• Ton balığı

• Ceviz

• Chia tohumu

• Keten tohumu
  
  

Haftada en az iki kez yağlı balık tüketmek önerilir.

6. Su Tüketimi

Yeterli su içmek damar sağlığı açısından düşündüğünüzden daha önemlidir.

Su tüketiminin yetersiz olması:

• Kabızlığı artırabilir

• Kan dolaşımını olumsuz etkileyebilir

• Bacaklarda ağırlık hissini artırabilir
  

Günde ortalama 2-2,5 litre su tüketmek çoğu yetişkin için uygun kabul edilir.

Varisleri Kötüleştirebilen Besinler

1. Tuzlu Yiyecekler

Tuz tüketimi arttıkça vücutta su tutulumu artar.

Bu durum özellikle:

• Ayak bileği şişliği

• Bacaklarda ödem

• Gerginlik hissi, oluşturabilir.
  
  

Sınırlanması gereken yiyecekler:

• Cipsler

• Hazır çorbalar

• İşlenmiş et ürünleri

• Salam

• Sosis

• Sucuk

• Fast food ürünleri

• Hazır soslar
  

2. Ultra İşlenmiş Gıdalar

İşlenmiş gıdalar yüksek miktarda:

• Tuz

• Şeker

• Doymuş yağ, içerir.
  

Bu durum:

• Kilo artışı

• Ödem

• İnflamasyon, riskini artırabilir.
  
  

3. Aşırı Şeker Tüketimi

Şekerli gıdaların aşırı tüketimi:

• Kilo alımına

• Damar hasarına

• Kronik inflamasyona, zemin hazırlayabilir.
  
  

Özellikle:

• Gazlı içecekler

• Paketli tatlılar

• Hazır meyve suları

• Şekerlemeler, sınırlanmalıdır.
  

4. Fazla Alkol

Alkol bazı kişilerde damar genişlemesine ve sıvı dengesinin bozulmasına neden olabilir.

Bunun sonucunda:

• Şişlik

• Ağırlık hissi

• Ertesi gün artan bacak rahatsızlığı, görülebilir.
  
  

5. Kızartmalar ve Trans Yağlar

Kızarmış gıdalar:

• İnflamasyonu artırabilir

• Kilo kontrolünü zorlaştırabilir

• Dolaşım sistemini olumsuz etkileyebilir
  

Bu nedenle mümkün olduğunca azaltılmalıdır.

Fazla Kilo ile Varis Arasındaki İlişki

Fazla kilo, bacak damarları üzerinde sürekli ek basınç oluşturur.

Bu durum:

• Venöz reflüyü artırabilir

• Şişliği kötüleştirebilir

• Varislerin ilerlemesini hızlandırabilir
  
  

Kilo kaybı birçok hastada bacak ağrısı ve şişlik belirtilerinin belirgin şekilde azalmasına yardımcı olur.

Varis Hastaları İçin Örnek Günlük Beslenme Planı

Kahvaltı

• Yulaf ezmesi

• Chia tohumu

• Çilek ve yaban mersini

• Şekersiz yeşil çay
  

Ara Öğün

• Elma

• Bir avuç çiğ ceviz
  

Öğle Yemeği

• Izgara somon

• Zeytinyağlı salata

• Tam tahıllı ekmek
  
  

Ara Öğün

• Kefir

• Bir adet armut
  
  

Akşam Yemeği

• Izgara tavuk

• Buharda sebze

• Bulgur pilavı
  
  

Gece

• Bitki çayı

  
  

Beslenme Tek Başına Varisleri Tedavi Edebilir mi?

Hayır.

Bu konu hastalar tarafından en sık yanlış anlaşılan konulardan biridir.

Varisler oluştuğunda:

• Damar kapakçıkları bozulmuştur.

• Kan geriye kaçmaktadır.

• Yapısal problem ortaya çıkmıştır.
  
  

Beslenme:

• Şişliği azaltabilir

• Ağrıyı hafifletebilir

• Damar sağlığını destekleyebilir, ancak hasarlı kapakçıkları onaramaz.
  
  

Varis Hastalarının Beslenme Dışında Yapması Gerekenler

Sağlıklı beslenmenin yanında:

• Günlük yürüyüş yapmak

• Uzun süre hareketsiz kalmamak

• Fazla kilolardan kurtulmak

• Bacakları gün içinde yukarı kaldırmak

• Sigaradan uzak durmak

• Kompresyon çorabı kullanmak

• Düzenli damar kontrolü yaptırmak, varis yönetiminin temel parçalarıdır.
  
  

Ne Zaman Bir Damar Cerrahına Başvurmalısınız?

Aşağıdaki belirtiler varsa değerlendirme yapılmalıdır:

• Günlük bacak şişliği

• Belirgin varisler

• Gece krampları

• Kaşıntı

• Ayak bileğinde kahverengi lekelenme

• İyileşmeyen yaralar

• Bacak ağrısı

• Yanma hissi
  
  

Bu belirtiler kronik venöz yetmezliğin ilerlediğini gösterebilir.

Sonuç

Varis hastalarında doğru beslenme, tedavinin önemli destekleyicilerinden biridir. Lif açısından zengin besinler, antioksidan içeriği yüksek meyve ve sebzeler, omega-3 kaynakları, yeterli su tüketimi ve potasyumdan zengin gıdalar bacaklardaki şişlik ve ağırlık hissinin azaltılmasına katkı sağlayabilir.

Buna karşılık aşırı tuz, işlenmiş gıdalar, şekerli ürünler ve fazla alkol tüketimi belirtilerin daha da kötüleşmesine neden olabilir. Ancak unutulmamalıdır ki beslenme, varisleri ortadan kaldıran bir tedavi değildir. Kalıcı şikâyetleriniz varsa, altta yatan venöz reflünün değerlendirilmesi ve uygun damar tedavisinin planlanması gerekir.

Sık Sorulan Sorular

1. Varisleri tamamen yok eden bir besin var mı?

Hayır. Hiçbir besin hasarlı damar kapakçıklarını onaramaz veya varisleri tamamen ortadan kaldıramaz.

2. Muz varislere iyi gelir mi?

Potasyum içeriği sayesinde sıvı dengesine yardımcı olabilir ve ödemin azalmasına katkı sağlayabilir.

3. Kahve varisleri kötüleştirir mi?

Orta düzeyde tüketildiğinde genellikle sorun oluşturmaz. Ancak aşırı kafein ve yetersiz sıvı alımı bazı kişilerde belirtileri artırabilir.

4. Varis hastaları ne kadar su içmelidir?

Kişiye göre değişmekle birlikte çoğu yetişkin için günlük 2–2,5 litre su tüketimi önerilmektedir.

5. Varis hastaları hangi diyeti uygulamalıdır?

Akdeniz tipi beslenme modeli; sebze, meyve, tam tahıl, zeytinyağı, balık ve sağlıklı protein kaynaklarını içermesi nedeniyle damar sağlığını destekleyen en uygun beslenme yaklaşımlarından biridir.

Önemli Bilgilendirme: Bu yazı yalnızca genel sağlık bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Tanı, teşhis veya tedavi önerisi niteliği taşımaz. Sağlık durumunuzla ilgili değerlendirme ve tedavi planı için mutlaka doktorunuza veya yetkin bir sağlık profesyoneline danışınız.

Adres: Now Bomonti, Cumhuriyet Mah, Silahşör Cd. No:75 Sitesi Kat:2, 34000

Şişli/İstanbul

Tel: +90532 638 29 40
0212 825 23 23

info@atpsaglik.com

© 2021. All rights reserved.