Kronik yaralar nelerdir ? Kronik yaraların önlenmesi hakkkında

Kronik yara, 4 ila 6 hafta içinde iyileşmeyen veya doku onarımının geciktiği, sürekli iltihaplanmaya ve enfeksiyon riskine yol açan bir yaradır. Bu tür yaralar genellikle ağrılıdır, günlük yaşamı aksatır ve uygun şekilde tedavi edilmezse ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

Genellikle günler veya haftalar içinde kendiliğinden iyileşen sıradan yaraların aksine, kronik yaralar kötüleşebilir, ağrıya neden olabilir, günlük yaşamı aksatabilir ve sepsis, organ kaybı (diyabet hastalarında ayak amputasyonu dahil) gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir, hatta yaşamı tehdit edebilir.

Kronik yaraların nedenleri: Kronik yaralar genellikle birçok faktörün birleşimi sonucu ortaya çıkar, örneğin:

• Altta yatan rahatsızlıklar arasında diyabet, hipertansiyon ve periferik arter hastalığı yer almaktadır.

• Kan akışı bozukluğu: Yara bölgesine yeterli kan akışının olmaması.

• Uzun süreli kompresyon örnekleri : yatağa bağımlı hastalarda basınç ülserleri

• Enfeksiyon, yara iyileşme sürecini engeller.

• Travma veya ameliyat sonucu oluşan ve normal iyileşme sürecini tamamlamayan yaralar.

Kronik yaraların yaygın türleri

1. Diyabetik Ülserler: Diyabet hastalarında sinir hasarı nedeniyle his kaybı ve periferik kan damarlarının daralması sonucu kan akışının azalması nedeniyle sıklıkla ayaklarında yaralar oluşur. Küçük yaralar bile fark edilmeden kötüleşebilir ve uygun bakım yapılmazsa ciddi enfeksiyonlara ve hatta ampütasyona yol açabilir.

Özellikleri: Bunlar, ayak tabanında ve ayak parmaklarında oluşan, kenarları sert ve enfeksiyona yatkın yaralardır.

2. Basınç Ülserleri (Yatak Yaraları) : Uzun süre aynı pozisyonda yatmak veya oturmak, özellikle yatağa bağımlı hastalarda, deri altı dokusuna kan akışını bozarak iskemiye ve nekroza yol açabilir.

Özellikleri: Kuyruk sokumu, topuk, kalça ve kemik çıkıntılarında görülür, cildin kırmızımsı-siyah bir renge dönüşmesine ve potansiyel olarak derin yaralara neden olur.

3. Venöz Ülserler: Bacaklardaki damarlar bozulduğunda, kalbe kan dönüşü zayıflar, alt bacaklarda kan birikir, cilt kırılganlaşır ve yara oluşma olasılığı artar.

Özellikleri: Genellikle iç ayak bileği kemiğine yakın bölgede görülür ve belirsiz kenarlı, sığ ve geniş yaralara ve sık sık lenf sıvısı sızıntısına neden olur.

4. Arteriyel ülserler: Venöz ülserlerin aksine, arteriyel ülserler atardamarların daralması veya tıkanması sonucu oluşur ve bu da yetersiz kan akışına ve dokunun oksijensiz kalmasına yol açar.

Özellikleri: Bu yaralar genellikle ayak parmaklarında ve ayaklarda görülür, küçük ama derindir, keskin kenarları vardır ve özellikle yürürken veya bacağı kaldırırken şiddetli ağrıya neden olur.

5. Enfeksiyöz ülserler, tüberküloz dermatit, mantar enfeksiyonları ve bazı bakteri enfeksiyonları gibi kronik enfeksiyonlardan kaynaklanır . Doğru teşhis ve tedavi edilmezse, yaralar yavaş iyileşir ve tekrar tekrar ortaya çıkar.

Özellikleri: İltihap, kızarıklık ve şişlik bulunur ve buna ateş eşlik edebilir.

Kronik yaralarda dikkat edilmesi gereken belirtiler

• Yara 4 ila 6 hafta içinde iyileşmez veya düzelmezse

• İltihap, kötü koku, akıntı veya tekrarlayan kanama olabilir.

• Yaranın kenarları kırmızı ve şişmiş, sıcak hissediliyor ve nekrotik doku (siyah/kahverengi) içeriyor.

• Ağrı artabilir veya bazı hastalar hiç ağrı hissetmeyebilir (örneğin, nöropatisi olan diyabet hastaları).

• El ve ayak uçlarında uyuşma ve yara ile ilgili sorunlar da eşlik eder.

• Ateşiniz ve yorgunluğunuz var ve enfeksiyon belirtileri gösteriyorsunuz.

Teşhis

Doktor fiziksel muayene yapacak, tıbbi öyküyü alacak, kan testleri yapacak ve gerektiğinde özel testler uygulayacaktır. Örneğin, kan akışı testleri ( Doppler ultrason) , enfeksiyonun nedenini belirlemek için yara kültürü testleri ve kemik infiltrasyonundan şüpheleniliyorsa röntgen veya MR taraması .

Tedavi planı

1. Doğru yara bakımı: Yarayı nemli tutan ve iyileşmeyi destekleyen tıbbi malzemeler kullanın.

2. Altta yatan hastalıkların yönetimine örnekler : Diyabet hastalarında kan şekeri kontrolü

3. Enfeksiyon varsa antibiyotik kullanımı uygundur.

4. Nekrotik dokunun cerrahi olarak çıkarılması ( debridman) ve deri grefti vb.

5. Hiperbarik oksijen tedavisi (HBOT): Bu tedavi, dokulardaki oksijen miktarını artırmak ve yara iyileşmesini desteklemek için hiperbarik oksijen kullanır.

6. Yara iyileşmesini destekleyen teknoloji örneği : Negatif basınçlı yara tedavisi (NPWT)

Kronik yaraların önlenmesi

1. Ayaklarınızın ve cildinizin düzenli bakımı

Özellikle diyabet hastaları, ciltlerinde aşınma, kabarcık ve çatlak olup olmadığını günlük olarak kontrol etmelidir. Ayaklarınızı ve cildinizi temiz tutun, banyodan sonra iyice kurulayın ve kuruluğu ve çatlamayı önlemek için nemlendirici krem ​​kullanın.

2. Altta yatan hastalıkların yönetimi

Diyabet hastaları kan şekeri seviyelerini doktorlarının talimatlarına göre kontrol altında tutmalı, damar hastalığı olanlar ise tedavilerine devam etmeli ve reçete edilen ilaçları kullanmalıdır. Sigara ve alkol kullanımı kan damarlarını kötüleştirdiği ve yara iyileşmesini geciktirdiği için kaçınılmalıdır.

3. Sıkıştırma riskini azaltmak

Yatağa bağımlı hastaların basınç ülserlerini önlemek için her iki saatte bir pozisyonları değiştirilmelidir. Topuklar ve kuyruk sokumu gibi basınca yatkın bölgeleri korumak için hava yatakları ve basınç azaltıcı cihazlar kullanılmalıdır. Basınç uygulanan bölgedeki cilt kırmızımsı kahverengiye dönmeye başlarsa, hastanın pozisyonu derhal değiştirilmelidir.

4. Kan akışının iyileştirilmesini teşvik etmek

Uzun süre oturmaktan veya ayakta durmaktan kaçının ve kan dolaşımını artırmak için molalarda bacaklarınızı hafifçe yukarı kaldırın. Orta düzeyde, hafif egzersiz yapın (yürüyüş, yüzme veya bisiklet sürme gibi) ve venöz hastalığınız varsa tıbbi kompresyon çorapları giyin.

5. Uygun ayakkabı ve kıyafet seçmek

Ayaklarınıza uygun ayakkabılar seçin ve özellikle diyabet hastaları için, ayaklarınızı sıkmayan veya tahriş etmeyen ayakkabılar tercih edin. Toplu yerlerde veya tehlikeli bölgelerde çıplak ayakla yürümekten kaçının. Kan akışını kısıtlamamak için çok dar olmayan kıyafetler seçin.

Kronik yaralar sadece yaşam kalitesini etklemekle kalmaz, aynı zamanda doğru ve zamanında tedavi edilmediği takdirde ciddi komplikasyonlara da yol açabilir. Bir uzmandan muayene ve tedavi almak, yaranın gerçek nedenini belirlemek ve kişiye özel bir tedavi planı geliştirmek çok önemlidir.

Daha fazla bilgi ve tavsiye için buraya tıklayarak iletişime geçin. Sorularınız için ekibimiz burada. Belirli bir konuda açıklığa veya rehberliğe ihtiyacınız varsa, bizimle iletişime geçmek kolaydır. Size yardımcı olmaya hazırız..!