Amputasyon ve diyabet: Ayaklarınızı nasıl koruyabilirsiniz?

İyi bir diyabet yönetimi ve düzenli ayak bakımı, tedavisi zor olan ve ampütasyonla sonuçlanabilecek ciddi ayak yaralarının önlenmesine yardımcı olur.

Diyabet komplikasyonları arasında sinir hasarı ve zayıf kan akışı yer alabilir. Sinir hasarı, diyabet hastalarının ülser adı verilen cilt yaralarını hissetmelerini engelleyebilir. Daha az kan akışı, yaraların iyileşmesini zorlaştırabilir, bu nedenle ayaklardaki yaralar hızla kötüleşebilir.

İyi haber şu ki, diyabetinizi kontrol altında tutmak ve ayaklarınıza iyi bakmak ayak ülserlerini önlemeye yardımcı olabilir.

Ayak ülserleri acil bakım gerektirir. İyileşmeyen bir ülser dokuya ve kemiğe zarar verir. Bu durum, ayak parmağının, ayağın veya bacağın bir kısmının cerrahi olarak çıkarılmasına (amputasyon) yol açabilir.

Aşağıdakiler diyabet hastalarında ampütasyon riskini artırır:

• Yüksek kan şekeri seviyeleri.

• Sigara içmek.

• Ayaklardaki sinir hasarına periferik nöropati denir.

• Nasırlar veya siğiller.

• Ayakların şeklinde meydana gelen değişiklikler.

• Kollara ve bacaklara yetersiz kan akışı, periferik arter hastalığı olarak adlandırılır.

• Ayak ülseri öyküsü.

• Geçmişte yapılan bir ampütasyon.

• Görme sorunları.

• Böbrek hastalığı.

• Yüksek tansiyon, 140/80 milimetre cıva (mm Hg) üzerinde.

İşte ayak sağlığını korumanın yolları, ne zaman bir sağlık uzmanına görünmeniz gerektiği ve ampütasyon gerekirse neler olacağı.

Ayak ülserlerini önleme

Diyabetinizi kontrol altında tutmak, ayak ülserleri de dahil olmak üzere komplikasyonları önlemenin en iyi yoludur. Bu, iyi beslenme ve egzersiz alışkanlıklarına sahip olmayı, kan şekerinizi sık sık kontrol etmeyi ve ilaçlarınızı doktorunuzun önerdiği şekilde almayı içerir.

Ayaklarınıza iyi bakmak, sorunların önlenmesine yardımcı olabilir. İyi ayak bakımı şunları içerir:

• Ayaklarınızı her gün kontrol edin. Günde bir kez ayaklarınızda kabarcık, kesik, çatlak, yara, kızarıklık, hassasiyet veya şişlik olup olmadığını kontrol edin. Ayaklarınıza ulaşmakta zorlanıyorsanız, ayak tabanlarınızı görmek için bir el aynası kullanın. Aynayı tutamıyorsanız yere koyun veya birinden yardım isteyin.

  Ayak ülseri riski yüksek olan kişiler, cilt yüzeyinin sıcaklığını ölçmek için termometre de kullanabilirler. Daha yüksek bir sıcaklık, ayak ülserinin başlangıcı anlamına gelebilir.

• Ayaklarınızı her gün yıkayın. Günde bir kez ılık suyla yıkayın. Sıcak su kullanmayın. Ayaklarınızı nazikçe kurulayın. Parmak aralarını da iyice kuruladığınızdan emin olun. Nasırların oluştuğu yerlerde ponza taşı kullanarak cildi nazikçe ovalayın.

  Ayak parmaklarınızın arasına pudra veya mısır nişastası sürerek cildinizin kuru kalmasını sağlayın. Cildinizi yumuşak tutmak için ayaklarınızın üst ve alt kısımlarına nemlendirici krem ​​veya losyon uygulayın. Kuru ciltte çatlak oluşmasını önlemek, mikropların içeri girmesini engellemeye yardımcı olur.

• Ayaklarınızdaki nasırları veya diğer çıkıntıları kendiniz çıkarmayın. Cildinize zarar vermemek için nasır, siğil veya nasırlarda tırnak törpüsü, tırnak makası veya makas kullanmayın. Kimyasal siğil gidericiler kullanmayın. Bu sorunlar için sağlık uzmanınıza veya ayak hastalıkları uzmanına (podiatrist) başvurun.

• Ayak tırnaklarınızı dikkatlice kesin. Tırnaklarınızı düz bir şekilde kesin. Sivri uçlarını törpüyle nazikçe düzeltin. Tırnaklarınızı kendiniz kesemiyorsanız birinden yardım isteyin.

• Çıplak ayakla dolaşmayın. Ayaklarınızın incinmesini önlemek için, evinizin içinde bile çıplak ayakla dolaşmayın.

• Temiz ve kuru çorap giyin. Terinizi cildinizden uzaklaştıran kumaştan yapılmış çoraplar giyin. Bunlara pamuk ve özel akrilik elyaflar dahildir, ancak naylon değildir. Sıkı lastik bantlı çoraplar giymeyin. Bu bantlar kan akışını azaltır. Cildinizi tahriş edebilecek dikişli çoraplar giymeyin.

• İyi oturan ayakkabılar alın. Topuğu, ayak kemerini ve ayak tabanını destekleyen ve yastıklayan rahat ayakkabılar alın. Dar ayakkabılar, yüksek topuklu ayakkabılar veya parmaklarınızı sıkıştıran dar ayakkabılar giymeyin. Bir ayağınız diğerinden daha büyükse, daha büyük numara ayakkabı alın.

  Sağlık uzmanınız, ortopedik ayakkabı adı verilen, ayak yapınıza uygun ayakkabılar giymenizi önerebilir. Bu ayakkabılar ayaklarınızın şekline uyum sağlar, ayaklarınızı yastıklar ve ağırlığınızın her iki ayağınızda da eşit dağılmasını sağlar.

• Sigara içmeyin. Sigara içmek kanın vücudunuzda dolaşmasını zorlaştırır. Ayrıca kanınızdaki oksijen miktarını da düşürür. Sigara içmek yaraları daha da kötüleştirebilir ve iyileşmeyi yavaşlatabilir. Sigarayı bırakmak için sağlık uzmanınızdan yardım alın.

• Düzenli ayak muayeneleri yaptırın. Sağlık uzmanınız veya ayak hastalıkları uzmanınız, ayaklarınızda sinir hasarı, zayıf kan dolaşımı veya diğer ayak sorunlarının belirtilerini inceleyebilir. Yılda en az bir kez ayak muayenesi yaptırın. Ayak yarası riski yüksek olan kişiler daha sık ayak muayenesi yaptırmalıdır.

Ayaklarınızda Sorunların belirtileri

Ayaklarınızda aşağıdaki belirtiler varsa sağlık uzmanınıza başvurun:

• Batık tırnaklar.

• Kabarcıklar.

• Ayak tabanında koyu benekli, ten rengi şişliklere plantar siğil denir.

• Ayak mantarı.

• Açık yara veya kanama.

• Şişlik, ağrı, sıcaklık artışı veya cilt renginde değişiklik.

• Kötü bir koku.

• İyileşmesi yavaş olan veya 1-2 haftadan daha uzun süren bir yara.

• Giderek büyüyen bir yara.

• Öyle derin bir yara ki, altındaki kemik görülebiliyor.

Sağlık uzmanınız ayaklarınıza bakarak sorunun ne olduğunu anlayabilir ve tedavi önerebilir.

Eğer tek çare ampütasyon ise?

Ayak ülserlerinin tedavisi yaranın türüne bağlıdır. Çoğu zaman tedavi, ölü dokuyu temizlemek, vücut ağırlığının yaraya uyguladığı baskıyı azaltmak, enfeksiyonu tedavi etmek ve bölgeye kan akışını sağlamaktır. Sağlık uzmanınızın yaralarınızı en az 1 ila 4 haftada bir kontrol etmesi gerekir.

Ülser büyük doku kaybına veya hayati tehlike arz eden bir enfeksiyona neden olduğunda, ampütasyon tek tedavi yöntemi olabilir.

Cerrah, hasarlı dokuyu çıkarırken mümkün olduğunca sağlıklı dokuyu koruyacaktır. Ameliyattan sonra birkaç gün hastanede kalacaksınız. Yara tamamen iyileşmesi 4 ila 6 hafta sürebilir.

Başlıca sağlık uzmanınız ve cerrahınızın yanı sıra, tedavinizde yer alabilecek diğer sağlık uzmanları şunlardır:

• Endokrinolog, diyabet ve diğer hormonla ilgili rahatsızlıkların tedavisinde özel eğitim almış bir doktordur.

• Ayak, atardamar, toplardamar ve kemik cerrahisi konusunda uzmanlaşmış bir veya daha fazla cerrah .

• Fizyoterapist, ampütasyon sonrası güç ve denge kazanmanıza yardımcı olabilir. Fizyoterapist ayrıca protez adı verilen yapay uzuv, tekerlekli sandalye veya hareket etmenize yardımcı olacak diğer cihazları nasıl kullanacağınızı da öğretebilir.

• Psikolog veya psikiyatrist gibi bir ruh sağlığı uzmanı , ampütasyonunuzla başa çıkmanıza yardımcı olabilir.

Amputasyondan sonra diyabet tedavi planınıza mutlaka uyun. Bir kez amputasyon geçiren kişilerde tekrar amputasyon geçirme riski daha yüksektir. İyi beslenmek, düzenli egzersiz yapmak, kan şekerini kontrol altında tutmak ve sigara içmemek, diyabetle ilgili daha fazla komplikasyonu önlemenize yardımcı olabilir.

Diyabetik Ayak Tedavisinde Negatif Basınçlı Yara Tedavisi (VAC Tedavisi)

Diyabetik ayak tedavisinde negatif basınçlı yara tedavisi (VAC Tedavisi),yara iyileşmesini hızlandırmak ve enfeksiyon riskini azaltmak için kullanılan etkili bir yöntemdir. Bu tedavi, yara yüzeyine uygulanan negatif basınç ile kan akışını artırarak doku iyileşmesini destekler. Aynı zamanda, yara çevresindeki ödemi azaltır ve enfekte olan bölgeden sıvıları çeker. VAC Tedavisi, yara kenarlarını birbirine çekerek daha hızlı iyileşme sağlar ve yara yüzeyini temiz tutar. Özellikle derin ve kronikleşmiş diyabetik yaralar için tercih edilen bu yöntem, cerrahi müdahale ve ampütasyon riskini azaltabilir. Tedavi, uzman kontrolünde ve düzenli olarak yapılmalıdır.

Daha fazla bilgi ve tavsiye için buraya tıklayarak iletişime geçin. Sorularınız için ekibimiz burada. Belirli bir konuda açıklığa veya rehberliğe ihtiyacınız varsa, bizimle iletişime geçmek kolaydır. Size yardımcı olmaya hazırız..!