Basınç ülserlerinin (yatak yaralarının) tedavisi ve önlenmesi | yatağa bağımlı hasta bakımında yara oluşmasının önüne geçmek | Yatak yaraların iyileşmesini destekleyen besinler ve bu besinleri yüksek miktarda içeren gıdalar

Basınç ülserleri (yatak yaraları), yatağa bağımlı olan veya uzun süre aynı pozisyonda kalan kişilerde sık görülen cilt yaralanmalarıdır. Birçok aile, "Farkına varmadan önce kızardığını fark ettim" veya "Nasıl tedavi edeceğimi bilmiyorum" gibi ifadeler kullanır.

Basınç ülserleri (yatak yaraları) "sıradan yaralar" değildir; tedavi edilmezlerse hayati tehlike oluşturabilirler.

Basınç ülserleri genellikle sadece cildin yüzeyindeki bir sorun olarak düşünülür, ancak tedavi edilmezse kaslara ve kemiklere ulaşabilir ve enfeksiyon riskini artırabilir. Erken teşhis ve doğru tedavi son derece önemlidir.

Basınç ülserleri, vücudun aynı bölgesine uzun süre uygulanan basıncın kan akışını kısıtlayarak cildi ve altta yatan dokuları hasarlandırdığı bir durumdur. Sadece yatağa bağımlı kişilerde değil, uzun süre tekerlekli sandalyede oturanlarda da görülebilir.

Basınç ülserlerine yatkın bölgeler ve kolayca gözden kaçan erken belirtiler.

Basınç ülserleri genellikle kemiklerin çıkıntı yaptığı bölgelerde gelişir ve sırt üstü uyuyan kişilerde sıklıkla sakrumda (kalçanın üst kısmı çevresinde) ve topuklarda görülür. Yan yatarken ise kalça kemikleri ve ayak bileklerinin dış kısımları özellikle dikkat gerektiren bölgelerdir.

Erken evre basınç ülserleri, parmakla bastırıldığında beyazlaşmayan kızarıklık (eritem) şeklinde ortaya çıkar. Bölge, çevredeki bölgelere göre dokunulduğunda daha sıcak hissedilebilir ve kişi ağrı veya kaşıntıdan şikayet edebilir; bu nedenle kıyafet veya bez değiştirirken cildi günlük olarak kontrol etmeyi alışkanlık haline getirin.

Basınç ülserlerinin dört farklı derinliği vardır; belirtiler ilerleme evresine göre farklılık gösterir.

Basınç ülserlerinin şiddeti, yaranın deriye ne kadar derinlemesine nüfuz ettiğine bağlı olarak dört aşamaya ayrılır. Aşama ilerledikçe tedavi süresi uzar ve komplikasyon riski artar.

Basınç ülseri evrelemesi

Bastırıldığında bile geçmeyen kızarıklık

Kabarcıklar ve yüzeyel yaralar

Deri altı dokusuna kadar uzanan derin yaralar

Deri altı yağ dokusuna kadar

Eğer hastalık birinci evrede tespit edilirse, basınç azaltılır ve uygun bakım sağlanırsa, çoğu durumda iyileşme mümkündür. Bunun aksine, üçüncü veya dördüncü evreye ilerlerse, cerrahi müdahale gerekebilir; bu nedenle erken teşhis, iyileşmenin en hızlı yoludur.

Evde bir yara bakım uzmanının yarayı değerlendirebileceğini ve yerinde tedavi edebileceğini bilmenin verdiği iç huzuru.

Ev ziyaretleri sırasında yara bakım uzmanı , yatak başında doğrudan basınç ülserlerinin boyutunu, derinliğini ve enfeksiyon varlığını değerlendirir. Yara durumuna göre tedavi yöntemleri seçer ve pansumanları değiştirir, ayrıca bakım yöntemlerini aileye açıkça anlatır.

Basınç ülserlerini temizlemek için musluk suyu uygun mu? Evde uygulayabileceğiniz cilt hijyeni bakımı

Basınç ülseri bakımının temelinde yaranın temiz tutulması yatar. Özel dezenfektanlara gerek kalmadan, musluk suyuyla yıkamanın zararları vardı. Bu, evde güvenle uygulanabilecek bir bakım türü degildir kesinlikle.

Basınç ülseri tedavisinde "dezenfeksiyon yerine temizliğin" neden yaygın bir uygulama haline geldiği.

Geçmişte, yatak yaralarına dezenfektan uygulamak yaygın bir uygulamaydı. Ancak günümüz tıp pratiğinde, dezenfektanların yarayı iyileştirmeye çalışan sağlıklı hücrelere bile zarar verebileceği açıkça ortaya çıkmıştır ve günümüzdeki yaygın yaklaşım "yaraları yıkama yoluyla temiz tutmaktır."

İzotonik çözelti, eczanelerden kolayca temin edilebilir ve sıcaklığı ayarlandığı takdirde minimum acıyla yıkama için kullanılabilir. Bazı araştırma raporları, temizleme etkinliği açısından antiseptik serumların izotonik çözeltisine kıyasla önemli bir fark olmadığını ve izotonik serumla yıkamanın evde yapılan tıbbi bakım ortamlarında yaygın olarak kullanıldığını öne sürmektedir.

Evde basınç ülseri temizliği yaparken alınması gereken önlemler

• Izotonik serum, kullanılmadan önce vücut sıcaklığına (yaklaşık 37 derece ) kadar ısıtılmalıdır.

• Duş suyunun basıncını düşük seviyeye ayarlayın ve güçlü suyu doğrudan yaraya yönlendirmekten kaçının.

• Ovmadan, kiri ve kalıntıları nazikçe durulayın.

• Yıkadıktan sonra, kalan nemi temiz bir gazlı bez veya havluyla nazikçe kurulayın.

Yara temizliğinin sıklığı ve zamanlaması yaranın durumuna göre değişecektir, bu nedenle en güvenlisi bir uzmanın talimatlarını takip etmektir. Aile olarak kendi başınıza karar vermeyin.

Yatağa bağımlı hastalar bile, doğru pozisyonlandırma ve yeniden pozisyonlandırma yoluyla cildi koruyarak yatak yaralarının oluşmasını önleyebilirler.

Basınç ülserlerini önlemenin en temel yönü, vücut üzerindeki basıncı düzenli olarak azaltmaktır. Vücut pozisyonunu ve duruşunu ayarlayarak, basınç ülseri oluşma riski önemli ölçüde azaltılabilir.

İki saatte bir pozisyon değiştirmek tek seçenek değil.

Birçok kişi "basınç ülserlerini önlemek için her iki saatte bir pozisyon değiştirmek gerekir" sözünü duymuştur. Düzenli pozisyon değiştirme gerçekten etkili olsa da, uygun aralık kullanılan yatak türüne, kişinin vücut yapısına ve cilt durumuna göre değişir.

Basınç dağılımı mükemmel olan bir yatak kullanıyorsanız, dört saatlik bir aralık yeterli olabilir. Bunun aksine, belirgin kemik yapısına sahip veya hassas cilde sahip zayıf kişiler için iki saatten daha kısa bir aralık tercih edilebilir.

Yastık ve minder kullanarak basınç azaltma teknikleri

Vücut pozisyonunu değiştirmenin yanı sıra, vücudun altına veya arasına minder veya yastık koyarak pozisyonlandırmak da etkili bir yöntemdir. Kemik çıkıntılarını desteklemek ve doğrudan basınca maruz kalmamalarını sağlamak için yumuşak malzemeler kullanın.

Örneğin, topuklarda basınç yaralarının oluşmasını önlemek için, topukları yataktan yukarı kaldırmak amacıyla baldırların altına bir yastık koyabilirsiniz. Yan yatarken ise dizlerin arasına bir yastık koyarak ayak bileklerine binen baskıyı azaltabilirsiniz.

Hava yatağı ve bakım yatağı seçimi, basınç ülseri önleme başarısını etkileyebilir.

Basınç ülserlerinin önlenmesinde, yatak takımı ve yardımcı cihazların seçimi, vücut pozisyonunun değiştirilmesi kadar önemlidir. Vücuda uygun şekilde tasarlanmış yatak ve şiltelerin kullanılması, cilde binen basıncı etkili bir şekilde azaltırken, günlük bakım yükünü de hafifletebilir.

Çeşitli basınç azaltıcı yatak türleri mevcuttur; size uygun olanı bulun.

Basınç azaltıcı yataklar genel olarak "statik" ve "basınç değiştirici (hava yatağı)" tiplerine ayrılır. Hangi tipin daha uygun olduğu, basınç ülseri riski ve kişinin fiziksel durumuna bağlıdır; bu nedenle seçim yapmadan önce bir sağlık uzmanına danışmak en iyisidir.

Yatak çeşitleri ve özellikleri

Şişme yataklar mükemmel basınç azaltma özelliği sunar, ancak çok yumuşaklarsa dönmeyi veya kalkmayı zorlaştırabilirler. Bu nedenle, bireysel fiziksel yeteneklerinizle denge sağlayan bir yatak seçin.

Bakım yataklarının sırtı yükseltme özelliğinden kaynaklanan basınç ülseri riskine dikkat edin.

Emzirme yatağının sırtı yükseltme özelliği yemek yemek veya televizyon izlemek için uygun olsa da, yanlış kullanıldığında sırt ve kalçalara kolayca baskı uygulayarak basınç yarası riskini artırabilir.

Sırtlığı yükseltirken, vücudun aşağı kaymasını önlemek için önce yatağın diz tarafını hafifçe yukarı kaldırın. Sırtlığı yükselttikten sonra, kalçaların pozisyonunu ayarlamak ve cilde sürtünmeyi ortadan kaldırmak için "sırt ayarlaması" yapın.

Basınç ülserlerinin iyileşmesini etkileyen beslenme yönetimi — Çinko ve protein yaraların kapanmasına yardımcı olur.

Basınç ülserlerinin tedavisi söz konusu olduğunda, genellikle dış tedavilere odaklanırız, ancak vücudun yaraları iyileştirme yeteneği iç faktörlerden, özellikle de beslenme durumundan büyük ölçüde etkilenir. Özellikle yetersiz beslenen kişilerde basınç ülserlerinin iyileşmesi zorlaşır ve yenilerinin oluşmasına daha yatkın olurlar.

Uzun süreli yetersiz beslenme, yatak yaralarının iyileşmesini zorlaştırır.

Yeterli enerji ve besin maddeleri, cilt yenilenmesi ve bağışıklığın korunması için şarttır. Daha az yemek yiyor ve kilo kaybediyorsanız, yaraların onarımı için gerekli olan temel maddelerden yoksun olduğunuz söylenebilir.

Ev ziyaretleri sırasında, kan testleri yoluyla beslenme durumunu değerlendiriyor ve gerektiğinde besin takviyeleri veya diyet düzenlemeleri öneriyoruz. "Beslenmenin" de basınç ülseri tedavisinin bir parçası olduğunu anlamak, iyileşmeye büyük katkı sağlayacaktır.

Günlük öğünlerinizde biraz yaratıcılık, iyileşme gücünüzde fark yaratabilir.

Basınç ülserlerinin iyileşmesine yardımcı olan besinler arasında protein ve çinko özellikle önemlidir. Protein, yeni cilt dokusunun yapı taşıdır ve çinko hücre bölünmesini ve onarımını destekler.

Basınç ülseri iyileşmesini destekleyen besinler ve bu besinleri yüksek miktarda içeren gıdalar

• Protein — Et, balık, yumurta, soya ürünleri, süt ürünleri

• Çinko — sığır eti, fındık,balık

• C vitamini — Turunçgiller, brokoli, dolmalık biber

• Demir – Karaciğer, ıspanak, elma

İştahı azalmış olanlar için, besin açısından zengin takviyeleri küçük porsiyonlar halinde kullanmak bir seçenektir. Kendinizi büyük miktarlarda yemeye zorlamak yerine, besinleri verimli bir şekilde almanın yollarını bulmak önemlidir. Hasta ihtiyaçlarınıza uygun bir beslenme planı bulmak için kayıtlı bir diyetisyene danışmak gerekebilir.

Daha fazla bilgi ve tavsiye için buraya tıklayarak iletişime geçin. Sorularınız için ekibimiz burada. Belirli bir konuda açıklığa veya rehberliğe ihtiyacınız varsa, bizimle iletişime geçmek kolaydır. Size yardımcı olmaya hazırız..!