Ameliyat-Cerrahi dikiş açılması: teşhis ve tedavisi.

Cerrahi Dikiş Açılması: Teşhis ve Tedavisi

Tıpta, cerrahi dikişlerin kendiliğinden açılmasına dehisans denir.

Dehisans, ameliyat sonrası dönemde dikişlerle birleştirilmiş dokuların kenarlarının ayrılması durumudur.

Hasta ameliyattan saatler sonra taburcu edildiğinde, doktorun talimatlarına uygun olarak pansuman değişimlerini ve bölgenin temizliğini evde yapacaktır. Ancak birçok hasta, açık dikiş veya benzeri bir durumla karşılaşmaktan korktuğu için dikişlerine bakmaktan çekinir. Oysa herhangi bir olağandışı durumu erken fark edebilmek için ameliyat bölgesinin düzenli olarak kontrol edilmesi çok önemlidir.

Ameliyat bölgesinde kızarıklık, ısı artışı, şişlik, parlak kırmızı veya irinli akıntı, ateş ya da reçete edilen ilaçlarla geçmeyen şiddetli ağrı fark ederseniz veya dikişlerinizden herhangi biri açılırsa, derhal doktorunuza bilgi vermelisiniz.

Dikiş Açılmasına Hangi Faktörler Neden Olur?

Günümüzde yara açılması riskini artıran çeşitli faktörler olduğu bilinmektedir. Bunlar arasında:

İleri yaş
Diyabet ve neoplazmalar gibi eşlik eden hastalıklar
Beslenme sorunları
C vitamini eksikliği
Bazı ilaçların kullanımı (kortikosteroidler, penisilinler vb.)
Sigara kullanımı
Kontamine veya enfekte ameliyatlar
Ameliyat bölgesine aşırı ve sürekli basınç uygulanması
Travma
Ödem varlığı
Erken dönemde yapılan fiziksel aktiviteler, yer almaktadır.

Dikiş açılması yalnızca deri ameliyatlarında değil; bağırsak anastomozları, eklem cerrahileri ve diğer cerrahi girişimlerde de görülebilen bir komplikasyondur. Kısmi olarak gelişebileceği gibi, tüm dikiş hattını kapsayan tam açılma şeklinde de ortaya çıkabilir.

Anastomoz: İki kan damarının, iki sinirin veya iki kas lifinin birleşmesi ya da bağlanmasıdır.

Ameliyat Sonrası Dönemin Hangi Aşamasında Ortaya Çıkar?

Dehisans genellikle ameliyat sonrası ilk birkaç gün içinde meydana gelir. Ancak çoğu vakada komplikasyon, dikişler alındıktan sonra, genellikle 5. ile 10. günler arasında cildin kendiliğinden “fermuar gibi” açılmasıyla klinik olarak belirgin hale gelir.

Eviserasyon gelişmeden önce yara bölgesinden salgı, seroma veya kan çıkışı görülebilir.

Dikişler Nasıl Açılır?

Bir cerrah ameliyat sırasında, ister estetik ister rekonstrüktif ya da başka bir amaçla olsun, kesi oluştururken deri, deri altı doku, kas, aponevroz ve periton gibi çeşitli katmanlardan geçer. Ameliyatın sonunda açılan tüm katmanlar, içten dışa doğru tek tek kapatılır.

Dehisans, bu katmanlardan herhangi birindeki dikiş materyalinin kopması veya gevşemesi sonucu meydana gelir. Bunun nedeni enfeksiyon, iç basıncı artıran durumlar, öksürük, kusma, erken fiziksel efor, yetersiz cerrahi dikiş tekniği veya benzeri faktörler olabilir.

Doku açılması yüzeysel (cilt düzeyinde) veya iç katmanlarda gelişebilir. İç katmanlarda oluşan dehisansın klasik komplikasyonlarından biri fıtık oluşumudur.

Tedavisi Nasıl Yapılır?

Durumun ilerlemesini önlemek için erken teşhis son derece önemlidir. Bu nedenle hastanın vakit kaybetmeden doktor tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Hastanın, dikişlerin yeniden kapatılması amacıyla doktor muayenesine götürülmesi gerekir.

Doktor, enfeksiyon gelişimini önlemeli ve gerekli durumlarda uygun cerrahi teknikleri kullanarak müdahalede bulunmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

1. Cerrahi dikiş açılması (dehisans) neden olur?

Cerrahi dikiş açılması; enfeksiyon, diyabet, sigara kullanımı, ileri yaş, yetersiz beslenme, aşırı fiziksel aktivite, öksürük veya kusma gibi ameliyat bölgesindeki basıncı artıran durumlar nedeniyle meydana gelebilir. Ayrıca cerrahi teknik ve yara iyileşmesini etkileyen bazı ilaçlar da risk faktörleri arasındadır.

2. Dikiş açılması hangi belirtilerle kendini gösterir?

Ameliyat bölgesinde kızarıklık, şişlik, ısı artışı, ağrı, yara yerinden sıvı veya irin gelmesi, dikiş hattında ayrılma ve bazen ateş görülmesi dikiş açılmasının en sık belirtileridir. Bu belirtiler fark edildiğinde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.

3. Ameliyat sonrası dikişler ne zaman açılabilir?

Dikiş açılması genellikle ameliyat sonrası ilk günlerde başlasa da çoğu vakada 5 ila 10. günler arasında fark edilir. Özellikle dikişler alındıktan sonra yaranın kendiliğinden açılması durumunda tıbbi değerlendirme gereklidir.

4. Dikiş açılması kendiliğinden iyileşir mi?

Küçük ve yüzeysel açılmalar bazı durumlarda doktor kontrolünde pansumanlarla takip edilebilir. Ancak çoğu vakada yaranın değerlendirilmesi ve gerekirse yeniden kapatılması gerekir. Kendi kendine tedavi edilmeye çalışılması enfeksiyon ve diğer komplikasyon risklerini artırabilir.

5. Dikiş açılmasını önlemek için nelere dikkat edilmelidir?

Doktorun önerdiği yara bakımını düzenli yapmak, ağır kaldırmaktan kaçınmak, sigara kullanmamak, dengeli beslenmek ve ameliyat bölgesini travmalardan korumak dikiş açılması riskini azaltabilir. Ayrıca yara yerinde olağandışı bir değişiklik fark edildiğinde erken dönemde doktora başvurulması önemlidir.